Being a Child in the 18th Century Ottoman Society Through an Anonymous Self-Narrative: Disciplinary Construction, Physical Experience, and the Analysis of Subjective Perceptions
Year: 2025
Type: article
Abstract: Bu makale, 18. yüzyıla ait anonim bir risaleyi, çocukluk deneyimini içsel ve eleştirel bir sesle aktaran özgün bir anlatı olarak incelemektedir. Berlin Millî Kütüphanesi’nde yer alan 1788 tarihli bu risale, bir çocuğun doğum öncesinden mahalle mektebine kadar uzanan serüvenini birinci tekil şahısla dile getirirken, kundak, beşik, sünnet ve mektep gibi pedagojik pratiklerin bireysel hafızada bıraktığı bedensel ve duygulanımsal izleri sembolik bir dille görünür kılmaktadır. Çalışma, risaleyi yalnızca otobiyografik bir metin olarak değil, alegorik ve didaktik öğelerle iç içe geçmiş çok katmanlı bir anlatı biçimi olarak değerlendirmektedir. Yöntem olarak, bireysel deneyim ile pedagojik söylemi eşzamanlı biçimde çözümleyen çift eksenli bir okuma benimsenmiştir. Bu yaklaşım, bireyin öznel ifadelerindeki hafıza ve duygu yoğunluğunu, metnin alegorik kurgusuyla ilişkilendirerek risalenin hibrit yapısını ortaya koymaktadır. Anlatı, çocuğun pedagojik tahakküm karşısında geliştirdiği sınırlı ama anlamlı tepkileri de açığa çıkarır; “acı içinde gülümsemek” ya da “tatil müzakeresi” gibi sahneler bu direniş biçimlerini örnekler. Sonuç olarak risale, Osmanlı çocukluk tarihçiliğinde kurumsal ve yapısal odakların ötesine geçerek, bireysel hafızanın ve öznel deneyimlerin dile geldiği nadir bir karşı-anlatı örneği sunmakta ve bu yönüyle literatüre özgün bir katkı sağlamaktadır.
Source: DergiPark (Istanbul University)
Authors: Özdemir, Rukiye, Lokmacı, Süleyman
Language: Turkish
Subfield: Literature and Literary Theory
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7213474141