Türkiye Ekonomisinde Doğrudan Yabancı Yatırımların Kesişim Noktası: Askeri Harcamalar, Göç, Terör ve İhracat İlişkileri (1996–2023)
Year: 2026
Type: article
Abstract: Bu çalışma, 1996-2023 dönemi Türkiye ekonomisinde doğrudan yabancı yatırımlar, askeri harcamalar, göç, terör ve ihracat değişkenleri arasındaki dinamik ilişkileri hem uzun hem de kısa dönem perspektifinde analiz etmektedir. Eş bütünleşme ve VECM modelleri; doğrudan yabancı yatırımlar, askeri harcamalar, göç ve terör arasında uzun dönemli denge ilişkisi bulunduğunu ortaya koymuş, askeri harcamaların doğrudan yabancı yatırımlar üzerindeki etkisi anlamlı iken, terörün etkisinin sınırlı kaldığını göstermiştir. Etki-tepki analizleri, doğrudan yabancı yatırımların kendi şoklarına ve askeri harcamalardan gelen etkilere pozitif tepki verdiğini, göç ve terör kaynaklı etkilerin ise daha zayıf ve kısa ömürlü olduğunu ortaya koymuştur. Varyans ayrıştırması sonuçları, doğrudan yabancı yatırımlar ve askeri harcamaların büyük ölçüde kendi içsel dinamiklerinden etkilendiğini, göç ve terörün ise zamanla dışsal şoklara daha açık hale geldiğini göstermektedir. Vektör Otoregresyon analizinde ise, ihracatın kısa dönemde göç ve terörden bağımsız hareket ettiği, göçün ise ihracat ve askeri harcamalardan etkilendiği belirlenmiştir. Genel olarak, Türkiye ekonomisinde doğrudan yabancı yatırımlar, askeri harcamalar, göç ve terör arasında uzun dönemli yapısal bir ilişki bulunurken, ihracatın bu sosyal dinamiklerden daha bağımsız hareket ettiği sonucuna ulaşılmıştır.
Author: Bahadır Murat Çakmaklı
Institution: Sinop University
Language: Turkish
Subfield: Economics and Econometrics
Domain: Social Sciences
Open Access status: bronze
OpenAlex ID: W7214426322