Year: 2026
Type: article
Abstract: Masal, insan topluluklarının dünya karşısındaki konumunu, korkularını, arzularını ve yaşamsal deneyimlerini simgesel bir anlatım düzlemine taşıyan sözlü edebiyat türlerinden biridir. Bu tür, gerçeklikten bağımsız bir olay örgüsü sunsa da toplumların bilinçaltını besleyen imgeleri ve kültürel kodları işleyen güçlü bir anlatı alanı oluşturur. Bu anlatı alanı içerisinde masal geleneği, farklı coğrafyalarda kendine özgü temsil biçimleri üreterek kültürel çeşitliliğin izlerini açık biçimde yansıtır. Temsil biçimleri ise masallarda milletlerin korku, belirsizlik, doğa ve insan ilişkisi gibi temel kavrayışlarını yansıtan mitik varlıklar aracılığıyla anlam kazanır. Bunun sonucu olarak masal, evrensel duygu örüntülerini dile getirebilen ve kültürlerin özgün estetik ile sembolik dünyalarını ortaya koyabilen bir edebî tür niteliği taşır. Bu anlamda masallar, toplumsal hafızayı aktaran ve kültürel değerleri yeniden üreten anlatı biçimleri olarak da değerlendirilmelidir. Bu çalışmada korku, bilgelik ve sınayıcı güç gibi özellikleri bünyesinde barındıran cadının, Kırgız masallarındaki konumu ile işlevi incelenmiştir. İnceleme sırasında yer yer Avrupa masallarındaki cadı tipine de değinilmiş ve iki farklı anlatı geleneğinin cadı figürünü nasıl anlamlandırdığı ortaya konmuştur. Bulgular, cadının temsil gücünün anlatıların duygusal ve ahlaki yapısına göre değiştiğini, ortak korku temalarına dayansa bile her anlatı geleneğinde kendine özgü bir sembolik yapı oluşturduğunu açık biçimde göstermiştir.
DOI: 10.70736/ijoess.2379
Author: Yusuf Kenan Bezgin
Institution: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
Language: Turkish
Subfield: Literature and Literary Theory
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7214735682
