Year: 2026
Type: article
Abstract: Hayvanlar, halk hikâyelerinde, masallarda, efsanelerde, atasözlerinde ve deyimlerde yalnızca biyolojik varlıklar olarak değil aynı zamanda halk kültürünün sembolik birer yansıması olarak karşımıza çıkmaktadır. Türk folklorunda sıkça rastlanan ve önemli bir sembolik anlam taşıyan hayvan figürlerinden biri de kargadır. Karga genellikle uğursuzluk, ölüm, kötülük ve karanlıkla ilişkilendirilen bir kuş türü olarak görülür. Özellikle karganın olumsuz bir figür olarak düşünülmesinin yanı sıra bazı bağlamlarda bilgelik, haberci ya da öngörü gibi olumlu yönleri de bulunur. Türk kültüründeki bu zengin karga imgeleri farklı Türk boyları ve yerel kültürlerde de çeşitlenmiştir. Karganın farklı Türk halklarının mitolojik öğretilerine, Şamanist inançlara ve İslam sonrası halk kültürüne etkileri onun yaygın ve önemli bir figür olarak algılanmasını açıklar. Türk kültüründe sembolik, mitolojik ve sosyal anlamlar taşıyan karganın folklorik bağlamdaki sembolizmi ve anlamları üzerine yapılmış kapsamlı akademik çalışmalar sınırlı ölçüdedir. Bu eksiklik, çalışmanın gerekçesini oluşturmaktadır. Çalışma, Orta Asya’dan Anadolu’ya uzanan coğrafyada, İslamiyet öncesi ve sonrası dönemlerde karga imgesinin dönüşümünü ele almaktadır. İnceleme alanları arasında halk anlatıları, halk inanışları ve gündelik yaşam pratikleri bulunmaktadır. Ayrıca farklı bölgelerdeki karga temsilleri, bu temsillerin altındaki kültürel ve sembolik anlamlar, toplum üzerindeki etkiler ve karga figürünün Türk mitolojisindeki yeri üzerinde durulacaktır. Çalışmada, karganın toplumsal değerleri yansıtan bir kültürel öğe olarak nasıl kullanıldığı incelenerek bu kuşun toplum üzerindeki etkisi ve önemine de odaklanılmaktadır.
Authors: Tuğrul Balaban, Sümeyye Nişanci
Institution: Sinop University
Language: Turkish
Subfield: Anthropology
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: gold
Estimated APC paid: $13
Funder: Anadolu Üniversitesi
OpenAlex ID: W7214964449