Year: 2026
Type: article
Abstract: Amaç: Bu çalışmada temel amaç 2021 yılının sonlarında vefat eden Balcıoğlu’nun hayatını ve Türkiye’de Selefîliğin yayılmasındaki rolünü ortaya koymak; günümüz Türkiye’sinde tekfirci yönü ile ön plana çıkan Selefî anlayışı, Balcıoğlu’nun mutedile evirme çabasını analiz etmektir. Selefî düşüncenin alt yapısının tekfirciliğe müsait olmasından hareketle temkinli bir anlayış biçimi geliştirmek de diğer bir amaçtır. Balcıoğlu’nun Türkiye’nin ilk yerli Selefîlerinden olması ve hayatı hakkında müstakil bir çalışma olmaması bu araştırmanın önemini ortaya koyması açısından kafidir.Yöntem: Nitel araştırma yöntemi kullanılan bu çalışmada Balcıoğlu’nun hayatı, talebesi Cihan Elmas’ın hocasının hayatı hakkındaki yazdıkları, kendisi hakkında bilgi veren akademik çalışmalar, haber siteleri ve kendi internet sitelerinde yer alan veriler mukayeseli bir şekilde incelenmiştir. Ardından itidal ve tekfir ekseninde Türkiye’de Selefîliğin yayılmasındaki rolü internet sitelerindeki videoları ve basılı eserleri çerçevesinde içerik analizi yöntemiyle ortaya konulmuştur.Bulgular: Ebu Said el-Yarbuzi mahlasıyla bilinen Mehmet Balcıoğlu (1950–2021), Türkiye’nin ilk yerli Selefî öncülerindendir. İlkokul yılları ve Suûdî Arabistan’daki eğitimi hariç tutulduğunda hayatının ilk kırk yılının yaklaşık yirmi beş yılını Belçika’da geçirmiştir. Gençlik yıllarında dini bir arayış içerisinde olmuş, bu bağlamda Risale-i Nur cemaati ve Cemaat-i Tebliğ gibi çeşitli dinî oluşumların içerisinde yer almış, yirmi dört yaşında ise Selefîliği benimsemiştir. 1974 yılında gittiği Suûdî Arabistan’da Mukbil b. Hâdî, Nâsıruddin el-Elbânî, Abdülazîz b. Bâz, Rebîʿ el-Medhalî gibi Selefîliğin çağdaş öncülerine talebe olmuştur. Selefî metodolojiyi öğrendikten ve hocalarından icazet aldıktan sonra 1978 yılında geri dönmüş, Belçika ve diğer Avrupa ülkelerinde özellikle Türkler arasında Selefîliği yaymaya başlamıştır. 1990 yılında Türkiye’ye kesin dönüş yapmış ve Antalya’da Yarpuz Medresesi’ni kurarak temsil ettiği Selefî düşüncenin merkezî hâline getirmiştir. Bugün Yarpuz İslami İlimler Araştırma Merkezi (YİMER) olarak bilinen bu kurum tespit edebildiğimiz on altı kuruluşun merkezi konumundadır. Balcıoğlu, talebe olduğu ve takip ettiği alimler bakımından Suûdî Selefîlik içerisinde yer alır. Onun Türkiye’de faaliyetlerinin temelinde üç husus ön plana çıkmaktadır. Bunlardan birincisi Selefîliğin doğru anlaşılmasını sağlamak; ikincisi tekfircilik yapmamak, üçüncüsü ise siyasi otoriteye itaat etmek.Sonuç: “Türkiye’de Selefîlik” temalı yapılan bazı çalışmalarda Balcıoğlu ve fikirleri hakkında satır arası bazı bilgiler yer alsa da bu çalışma müstakil olarak onun hayatını, Türkiye Selefîleri arasındaki konumunu ve Türkiye’de Selefîliğin yayılmasındaki rolünü ortaya koyan ilk çalışmadır. Selefîliğin tekfirci tezahüründen itidale evrilmesi açısından Balcıoğlu’nun hayatını ele alan bu çalışma başta İslam Mezhepleri Tarihi olmak üzere, Türkiye Tarihi, kelam, sosyoloji, uluslararası ilişkiler, ulusal ve uluslararası güvenlik gibi alanlara önemli katkılar sağlayacaktır. Öyle görülüyor ki Türkiye’deki her bir Selefî önder ve grup müstakil bir çalışmayı gerektirmektedir.
Source: Eskiyeni (Online)/Eskiyeni
Author: Bekir Altun
Institution: Kırklareli University
Language: Turkish
Subfield: Religious studies
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7216248296