History education within the scope of the national education policies during the Second World War (Secondary education, first period)
Year: 2022
Type: dissertation
Abstract: Atatürk'ün vefatının ardından Cumhurbaşkanı olan İsmet İnönü'nün siyasi kimlik olarak daha çok ön planda olduğu Milli Şef Dönemi, hem siyasi hem de kültürel alanda değişimlere sahne olmuştur. Özellikle İkinci Dünya Savaşı ile birlikte dünyada yaşanan gelişmeler Türk tarihini etkilemiştir. İkinci Dünya Savaşı ile birlikte barış, özgürlük, hürriyet kavramlarının önemi anlaşılarak, hümanist eğilimler etkili olmaya başlamıştır. Atatürk sonrası dönemde bir yandan milliyetçilikten hümanizme doğru bir yönelme görülmüştür. Bu yeni kültürel anlayış, Atatürk döneminin resmi tarih tezine açıkça karşı çıkmamakla birlikte onun yerini almak amacı ile farklı bir tarihsel söylem olarak ortaya çıkmıştır. İkinci Dünya Savaşı Döneminde varlığını kültür politikasında ve özellikle tarih öğretiminde gördüğümüz hümanizm devletin bütün kültür ve eğitim müesseselerinde varlığını göstermiş, dönemin ortaokul tarih ders kitapları da yeni anlayışa göre dönemin ideolojisini yansıtan araçlar olarak karşımıza çıkmıştır. İkinci Dünya Savaşı döneminde Türkiye'de ortaöğretimde tarih eğitim ve öğretiminin gelişimi, Maarif Bakanlığı'nın politikaları çerçevesinde ele alınarak dönemin resmi tarih anlayışında ortaya çıkan süreklilik ve değişim ortaya konulmuştur. 1939 dönemi ve sonrası dünyadaki değişim ve dönüşümler ile birlikte Atatürk ve sonrası dönem kıyaslandığında tarihsel yaklaşımların değişim gösterdiği açıkça ders kitaplarında görülmektedir. İkinci Dünya Savaşı ve yenidünya düzeni içinde Hasan Ali Yücel'in Bakanlığı döneminde kültür politikasına damgasına vuran Hümanizm tarih ders kitaplarına ve tarih yaklaşımını da yön vermiştir. Bu dönemde Türk Tarih Tezi'nin etkisi azalmakla birlikte Batı kaynaklarına yöneliş varlığını göstermiştir. Bu dönem zarfında Kemalist tarih anlayışının etkisi kısmen varlığını gösterse de tarih öğretim programları ve tarih ders kitapları, Hümanist anlayış doğrultusunda 1938 yılından sonra tekrar düzenlenmiş ve Türk Tarih Tezi inkâr edilmeden bazı değişimlere uğramıştır.
Author: Akın, Derya
Language: Turkish
Topic: Historical Turkish Studies
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7216699195