Inverted sentences in Repuclic Period of Turkish literature
Year: 2017
Type: dissertation
Abstract: Dilin gelişmişliğinin en önemli göstergelerinden birisi, o dilin cümle yapısının zaman içinde gösterdiği gelişimdir. Bu gelişimi göstermek ve gelecek kuşaklara aktarmak da dili işleyen yazar ve şairlere, aynı zamanda dilbilimcilere düşmektedir. Şair ve yazarlar dilde ifade çeşitliliği yaratmak için devrik cümlelere de başvurmaktadırlar. Buna bağlı olarak konuşma dilinde olağan karşılanarak sıklıkla kullanılan devrik cümlelerin yazı dilinde de belli bir kullanım sıklığı bulunmaktadır. Ancak Türklük bilimi çalışmaları arasında Türkiye Türkçesi'nde devrik cümle üzerindeki çalışmalar yeterli değildir ve devrik cümle üzerindeki tartışmalar halen sürmektedir. Bu sebeple biz de çalışma alanımız olarak devrik cümleyi seçtik. Türkçe çok geniş bir alanı ve zaman dilimini kapsadığı için evren olarak 'Cumhuriyet Dönemi' romanlarını belirledik. Cumhuriyet'in ilan edilmesiyle birlikte dilde ve tabii olarak edebiyatta da bir takım değişiklikler olmuştur. Bu değişiklikler içinde devrik cümlenin durumunu tespit etmek önem arz etmektedir. Bu çalışma için 1923'ten başlayarak 2015 yılına kadar yayınlanan romanlardan her beş yıl için ortalama iki romanı materyal olarak belirledik. Romanları seçerken dönemlerdeki edebî, siyasî, sanatsal eğilimleri ve edebiyat topluluklarını göz önünde bulundurduk. Romanlardaki devrik cümleler yüklemin türüne göre (fiil cümlesi, isim cümlesi), yapısına göre (basit cümleler, sıralı cümleler, bağlı cümleler, iç içe cümleler, şart cümleleri) olarak sınıflandırılmış, aynı zamanda öge sayısına göre de sıklıkları tespit edilip gruplandırılmış ve romanlardan verilen örneklerle konu zenginleştirilmiştir.
Author: Sandalyeci, Selda
Language: Turkish
Subfield: Language and Linguistics
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7220826558