2018 ve 2024 Ortaöğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) Dersi Öğretim Programlarının Süreklilik, Dönüşüm, Yenilik ve Terk Açısından İncelenmesi
Year: 2026
Type: article
Abstract: Bu araştırmada 2018 Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) Ortaöğretim Programı ile Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında hazırlanan 2024 DKAB Ortaöğretim Programı (9-12. sınıflar) karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde durum çalışması deseni kullanılmış; veriler, alanyazındaki program ögesi modellerine dayanan beş temalı bir doküman inceleme formuyla toplanmış ve betimsel olarak çözümlenmiştir. İki programda aynı konuyu ele alan ifadeler eşleştirilmiş, eşleştirilen her program bileşenine o bileşenin 2018 programından 2024 programına geçerken ne olduğunu gösteren bir kod (süreklilik, dönüşüm, yeni, terk) verilmiştir. Çözümlemede ünite sayısının her iki programda da yirmi olarak korunduğu, buna karşılık temel tasarım biriminin 89 kazanımdan 73 öğrenme çıktısına düştüğü ve bu azalmanın sınıf düzeylerine eşit dağılmayıp 10. sınıfta yoğunlaştığı (29’dan 17’ye) belirlenmiştir. Tasarım biriminin kapsamı ise genişlemiştir. 2018 programında kazanım, kazanım ifadesi ve onu izleyen açıklamadan oluşurken 2024 programında öğrenme çıktısı; içerik çerçevesi, beceriler, eğilimler, öğrenme kanıtları ve farklılaştırma başlıklarını da kapsayan bir öğrenme birimi içinde süreç bileşenleriyle birlikte sunulmaktadır. Çıktı ifadeleri yeterlik biçimine yaklaşmış, bilişsel işlemler ana ifadeden süreç bileşenlerine dağıtılmıştır. Vizyon ifadesi bir ekleme dışında korunmuş, değerler on kök değerden yirmi değere çıkarılarak öğrenme çıktılarıyla eşleştirilmiştir. Ölçme ve değerlendirmede iki program aynı ilkeyi paylaşmakta; farklılaşma, ilkenin programa bağlanma biçiminde ortaya çıkmaktadır. Çözümlenen program bileşenlerinin hiçbirinin terk edilmediği, tümünün ya korunduğu ya da yeniden yapılandırılarak sürdürüldüğü; dolayısıyla iki program arasındaki ilişkinin kopuştan ziyade eklemlenme niteliği taşıdığı ve değişimin amaçların hangi birim üzerinden tanımlandığında yoğunlaştığı sonucuna ulaşılmıştır.
Source: Bilimname
Authors: Sümeyra Yakut, Cemil Oruç
Institution: Inonu University
Language: Turkish
Subfield: Education
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
SDG: Quality education
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7224933604