Work

Handelings-aspecten in het drama

Year: 1938
Type: dissertation
Abstract: Deze studie is ontstaan uit de vergelijking van gelijksoortige verschijnselen in de meesterstukken der West-Europeesche dramatische kunst van verschillende tijden en verschillende volkeren.Alle dramatiek bleek te kunnen boeien, te kunnen ontroeren op een wijze, die den schrijver het sterke vermoeden gaf, dat steeds dezelfde krachten, zij het op verschillende wijzen, werkzaam waren.Het doel van zijn onderzoek was zich te vergewissen van de al of niet juistheid van het vermoeden, dat de feiten zelf bij hem wekten.Dat vermoeden bleek te worden bevestigd: dezelfde aspecten bleken werkzaam bij Sophokles en bij Heijermans, bij Ibsen en bij Molière.Niet de verschillen, maar de overeenkomsten in de fundamenteele bouwprinciepen der meest onderscheiden producten van dramatische kunst bleken het grootst.Om zijn resultaten te kunnen voorleggen, koos de schrijver een zestigtal stukken.Om de algemeenheid der door hem aangewezen aspecten te demonstreeren, mocht hij niet te weinig materiaal gebruiken, maar om dezelfde reden evenmin te veel : immers in de beperking, die hij zich oplegde, blijkt nu reeds hoe alle verschijnselen overal overvloedig voorkomen.Dit laatste is niet zoo te verstaan, dat elk drama van alle middelen gebruik maakt en ook niet zóó, dat elk drama van alle verschijnselen, die het vertoont, ook altijd zeer fel sprekende specimina zou opleveren, doch dit bleek een feit te zijn : elk drama vertoont de werking van fundamenteele aspecten, die ook in andere drama's en in drama's van andere tijden werkzaam zijn.Van een zevental drama's publiceeren wij complete tabellen en de complete verloops-schema's.Het tweede tot en met het zesde hoofdstuk geeft de analyse van enkele gevallen slechts uit de groóte veelheid, die het complete materiaal oplevert.Een vergelijking van de genoteerde plaatsen op tabellen en schema's met de behandelde gevallen in de hoofdstukken, toont dit onmiddellijk aan.Wordt van een bepaald drama in een bepaald hoofdstuk geen enkel geval behandeld, dan beteekent dit niet, dat het betreffende verschijnsel in dat drama niet optreedt, doch het is wel een χ INLEIDING aanduiding, dat het drama in kwestie van dat verschijnsel geen frappant voorbeeld heeft.Het eerste hoofdstuk, dat rekenschap aflegt van de gevolgde methode en dat de daarbij ontwikkelde begrippen verantwoordt, bevat den theore tischen neerslag van hetgeen de behandelde feiten leerden.Het zou dan ook ongetwijfeld zijn plaats gekregen hebben na de analyseerende capita, als het niet noodig ware geweest om de methode, die wij toepasten, duidelijk te onderscheiden van de bekende, gangbare methoden bij de dramatische analyse en zoo de plaats, die onze studie inneemt, duidelijk te bepalen.Ter voorkoming van misverstand leek dit echter volstrekt noodzakelijk.Ondertusschen blijft het zeer goed mogelijk, de lezing van het eerste hoofdstuk uit te stellen tot het laatst.De lezer zal daarbij dan echter goed doen, de hem van elders bekende dramaturgische begrippen niet te zeer op den voorgrond te plaatsen.Zonder de waarde dier begrippen in het minst in twijfel te trekken -dit zal duidelijk blijken -had de schrijver toch voor zijn doel behoefte aan nog andere ook.Van fundamenteel belang voor een goed begrip van dit werk is het te weten, dat het onderzoek uitgaat van een zuiver aesthetisch en historisch bepaald waarde-oordeel, m.a.w.: elk drama wordt gezien in zijn tijd en in het licht der waarde-oordeelen, die, voorzoover ons bekend, bij den schepper en zijn publiek aanwezig waren.Wij ontkennen dus volstrekt niet, dat een drama, overgebracht uit zijn natuurlijke, hier veronder stelde omgeving, onder bepaald opzicht op een andere wijze zou kunnen worden geïnterpreteerd, maar wij stellen alleen vast, dat het, in zijn eigen milieu geplaatst, den vorm vertoont, dien wij onderzoeken.
Author: Josh Kun
Language: Dutch
Open Access status: green
OpenAlex ID: W761663698
Cites: 5
Cited by: 4
Related to: 10