Work

Employee ownership and human resource management. A theoretical and empirical treatise with a digression on the Dutch context

Year: 2006
Type: dissertation
Abstract: CHAPTER 6 -RESULTS 6.1 Employee ownership and HRM without separate measure of internal fit Psychological ownership Affective commitment Continuance commitment 6.2 The moderation perspective of the internal fit of employee ownership and HRM Psychological ownership Affective commitment Continuance commitment 6.3.The mediation perspective of the internal fit of employee ownership and HRM HRM system Psychological ownership Affective commitment Continuance commitment 6.4.Summary and conclusion CHAPTER 7 -INTERPRETATION 7.1.The cases VI XI SAMENVATTING (SUMMARY IN DUTCH)Het eerste hoofdstuk introduceert het onderwerp van het proefschrift, namelijk werknemersaandeelhouderschap (WAS).Meer specifiek behandelt de studie een personeelsmanagement-of "human resource management" (HRM) raamwerk voor de effectiviteit van het aandelenbezit van werknemers in het bedrijf waar zij werken.Om te beginnen worden drie algemene hedendaagse trends besproken die in Nederland kunnen worden waargenomen en die een studie over dit onderwerp rechtvaardigen.Ten eerste het toenemende belang van innovatie voor de concurrentiekracht van ondernemingen.Ten tweede ontwikkelingen die betrekking hebben op de beroepsbevolking.Deze zijn belangrijk omdat het bij innovatie uiteindelijk altijd gaat om mensen: zij zijn immers de innovators oftewel vernieuwers.En het verwachtingspatroon van werknemers behelst tegenwoordig erkenning voor prestaties, uitdagend werk, meer mogelijkheden om te werken naar kunnen en om nieuwe dingen te leren, en de wens om serieus genomen te worden.Een derde trend heeft betrekking op aandelenbezit meer in het algemeen, hetwelk zich onder brede lagen van de bevolking in een toenemende populariteit heeft mogen verheugen.Ontwikkelingen op de aandelenmarkten hebben in het algemeen ook veel media-aandacht gekregen.De genoemde drie trends rechtvaardigen een studie naar WAS als HRM-innovatie.WAS is gedefinieerd als het bezit van aandelen door werknemers in het bedrijf waar zij werken, direct dan wel indirect via bijvoorbeeld het bezit van aandelencertificaten die worden beheerd door een stichting administratiekantoor. De studie gaat niet direct over aandelenoptiebeloningen en werknemerscoöperaties, en ook niet over aandelenplannen waarvoor minder dan de helft van het personeelsbestand van een bedrijf in aanmerking komt.Na deze afbakening wordt hoofdstuk 1 vervolgd met een introductie op de wetenschappelijke literatuur met betrekking tot WAS en HRM.Uit voorgaand literatuuronderzoek blijkt dat een meerderheid van de studies naar de effectiviteit van WAS gunstige effecten heeft gevonden op bijvoorbeeld de tevredenheid en betrokkenheid van werknemers (beide voorbeelden van "HRM-uitkomsten") en de productiviteit en winstgevendheid van ondernemingen (beide voorbeelden van "ondernemingsprestaties"). Maar deze gunstige effecten blijken niet als vanzelf tot stand te komen.Echter, de randvoorwaarden waaronder WAS gunstige effecten sorteert zijn voor het overgrote deel onbekend.Het onderhavige onderzoek poogt daarin verandering te brengen.Aangezien WAS een instrument van HRM-beleid is, zijn randvoorwaarden in de HRM-context de meest voor de hand liggende eerste kandidaat voor nader onderzoek.Het onderhavige onderzoek richt zich dan ook op de relatie van WAS met andere instrumenten van HRM-beleid.Daarbij wordt voorlopig verondersteld dat de overige randvoorwaarden en omstandigheden, waaronder de marktomgeving van de onderneming en de ondernemingsstrategie, diverse kenmerken van de onderneming, en de institutionele omgeving, gelijkblijven (d.w.z.dat de ceteris paribus aanname van toepassing is).De centrale probleemstelling van het proefschrift luidt als volgt: wat zijn de effecten van WAS, en van de interne logica tussen WAS en het HRM-systeem, op HRM-uitkomsten en ondernemingsprestaties? Deze probleemstelling valt uiteen in vier onderzoeksvragen.Ten eerste: wat is WAS en wat is het effect van WAS op HRM-uitkomsten en ondernemingsprestaties?Ten tweede: waar komt dit effect vandaan?Ten derde: wat is het HRM-systeem en wat is de interne logica tussen WAS en het HRM-systeem?Ten vierde: wat is het effect van de interne logica tussen WAS en het HRM-systeem op -de relatie tussen WAS en -HRMuitkomsten en ondernemingsprestaties? Enkele definities: HRM-systemen bestaan uil verschillende zogenaamde HRM-activiteiten, maar het onderhavige onderzoek richt zich met name op de volgende twee: de personeelsfilosofie (d.w.z.de opvatting over de relatieve rol en waarde van werknemers) en de instrumenten van HRM-beleid (d.w.z.de specifieke XII instrumenten waarmee het HRM-beleid wordt geïmplementeerd en het gedrag van werknemers wordt beïnvloed) De interne logica van het HRM-systeem verwijst naar de coherentie oftewel consistentie van de instrumenten van HRM-beleid onderling en met de personeelsfilosofieIn hoofdstuk 2 wordt toegewerkt naar een antwoord op de eerste onderzoeksvraag wat is WAS en wat is het effect van WAS op HRM-uitkomsten en ondememingsprestaties ?Diverse in het oog springende thema's uit kwalitatief onderzoek naar WAS worden besproken en in perspectief gebracht door deze te relateren aan de betekenis van het concept "eigendom " Vervolgens wordt onderzocht of deze thema's ook terugkeren in kwantitatief onderzoek naar de effectiviteit van WAS Uit het overzicht van kwalitatieve studies naar WAS worden twee conclusies afgeleid met betrekking tot de HRM-context van WAS Ten eerste dat de mate van betrokkenheid van het management bij WAS, of meer in het algemeen de dominante personeelsfilosofie, cruciaal is voor de effectiviteit van WAS Ten tweede dat WAS niet effectief kan zijn als zelfstandig instrument van HRM-beleid om de boodschap over te brengen dat het mede-eigendom van de onderneming waarachtig is, moet WAS vergezeld gaan van een aantal andere instrumenten van HRM-beleid die de rechten weerspiegelen die tezamen het concept eigendom vormen Deze "eigendomsrechten" zijn het recht van gebruik van het bezit (usus'), het recht op de opbrengsten (fructus) en het recht van verkoop (abusus) Deze rechten worden weerspiegeld in de volgende instrumenten van HRM-beleid participatie in de besluitvorming, winstdeling, informatiedeling, training voor "bedrijfsalfabetisme" en mediatie In overeenstemming met voorgaand onderzoek wordt vastgesteld dat 128 studies over de consequenties van WAS gunstige effecten laten zien van WAS op HRM-uitkomsten en ondernemingsprestaties, maar dat deze effecten niet als vanzelf tot stand komen Er komt echter geen duidelijk antwoord naar voren op de vraag hoe en onder welke voorwaarden WAS gunstige effecten sorteert Aangezien bovengenoemde thema's slechts sporadisch zijn onderzocht, moet de eigenlijke conclusie dan ook luiden dat de theorie die aan de meeste studies naar de effectiviteit van WAS ten grondslag ligt vooralsnog onvoldoende ontwikkeld is Een van de doelstellingen van het onderhavige onderzoek is om hier iets aan te doenIn hoofdstuk 3 wordt daarom de volgende onderzoeksvraag behandeld waar komt het effect van WAS op HRM-uitkomsten en ondernemingsprestaties vandaan'' Volgens de theorie van het psychologisch eigendom en de reflectietheone van belonen doen de drie eigendomsrechten, weerspiegeld in bovenvermelde "kerninstrumenten" van HRM-beleid, grofweg drie dingen ze beantwoorden aan bepaalde menselijke drijfveren (invloed, identiteit, een eigen plek), ze zijn instrumenteel voor het bereiken van bepaalde persoonlijke doelen (geld, status, uitdaging) en ze leiden tot een verbetering van de relatieve (machts)positie van werknemers Dit gebeurt door de betekenis die aan WAS gehecht moet worden Deze betekenis volgt uit de personeelsfilosofie die wordt weerspiegeld door de genoemde kerninstrumenten van HRMbeleid, namelijk dat werknemers er recht op hebben om mede-eigenaar te zijn en dat zij als zodanig serieus worden genomen Werknemers brengen deze betekenis in verband met hun identiteit Ze zijn geneigd zichzelf daadwerkelijk als mede-eigenaren te beschouwen indien WAS en het bredere HRM-systeem inderdaad leiden tot een verbetering daarvan Hoe krachtiger het HRM-systeem in de zin dat het een consistent signaal stuurt dat werknemers er recht op hebben om mede-eigenaar te zijn en dat zij als zodanig serieus worden genomen, hoe waarschijnlijker het is dat dit leidt tot een staat van "psychologisch eigendom" in individuen, een staat waarin zij daadwerkelijk eigendomsgevoelens ten opzichte van de onderneming hebben ontwikkeld In deze krachtige situatie worden individuele gevoelens uiteindelijk een geaggregeerd, gedeeld en krachtig organisatiekhmaat een "eigendomscultuur " Met de beantwoording van de derde en vierde onderzoeksvraag wordt in hoofdstuk 4 de laatste hand gelegd aan het HRM-raamwerk voor de effectiviteit van WAS De derde Xlll onderzoeksvraag luidt als volgt wal is hei HRM-systeem en wat is de interne logica tussen WAS en het HRM-systeem' De vierde onderzoeksvraag is de volgende wat is het effect van de interne logica tussen WAS en het HRM-systeem op -de relatie tussen WAS en -HRMuitkomsten en ondernemingsprestaties 9 Het hoofdstuk begint met een verhandeling over de strategisch HRM literatuur In het bijzonder wordt ingegaan op verscheidene ideaaltypische "coherente" HRM-systemen die in deze tak van onderzoek zijn beschreven Er worden argumenten aangevoerd voor enkele tekortkomingen in dit onderzoek die tot verwarring kunnen leiden met betrekking tot waar verschillende HRM-systemen precies voor staan en wat hun interne logica bepaalt Deze tekortkomingen hebben betrekking op verschillen in labels en interpretaties van HRM-systemen en de instrumenten van HRM-beleid daarin, de enigszins willekeurige selectie van instrumenten van HRM-beleid, hun tamelijk willekeurige toewijzing aan HRM-systemen, en de grotendeels ongespecificeerde onderlinge relaties van intrumenten van HRM-beleid Ter gedeeltelijke oplossing van genoemde tekortkomingen wordt het concept "personeelsfilosofie" -de opvatting over de relatieve rol en waarde van werkne
Language: English
Open Access status: green
OpenAlex ID: W6990926668
Cites: 259
Cited by: 49
Related to: 10