The effect of farm compost application and crop rotation on chemical, physical and biological soil quality and crop yields
Year: 2015
Type: dissertation
Abstract: Recent EU and national legislative restrictions have reduced the use of fertilizers and pesticides in conventional agriculture.This has led to a renewed interest for improving soil quality as an important basis to optimize crop yields.Potential management options for the maintenance and the improvement of soil quality are e.g.conversion of arable land to grassland, reduced and no tillage, crop rotations, the use of cover crops and the more efficient use of crop residues and organic amendments such as animal manures and compost.In order to ensure sustainable agriculture, and for evaluating the effects of agricultural management practices on soil processes, tools for assessing soil quality are required though.Moreover, in order to be effective, soil quality measurements need to be related to specific soil function such as crop production.This thesis, which focused on farm compost application and crop rotation, had three main objectives: SamenvattingAnno 2015 zorgen de steeds strenger wordende Europese en nationale regelgeving voor een afnemend gebruik van minerale meststoffen en gewasbeschermingsmiddelen in de gangbare landbouw.Dit maakt de landbouwer in toenemende mate afhankelijk van de natuurlijke processen in de bodem bij het op peil houden van de bodemvruchtbaarheid en het laag houden van de ziektedruk om zo een stabiele gewasproductie te verzekeren.Om de bodemkwaliteit te behouden en/of te verbeteren komen verschillende teelttechnische maatregelen in aanmerking: minimale bodembewerking, wisselbouw, goed uitgekiende vruchtwisselingen, het behoud van gewasresten, composttoepassing,… Er is echter nood aan meetinstrumenten die het effect van deze landbouwpraktijken op de bodemkwaliteit evalueren en opvolgen.Daarenboven lijkt het bepalen van de bodemkwaliteit enkel nuttig indien deze gekoppeld wordt aan belangrijke bodemfuncties zoals gewasproductie.Deze doctoraatsthesis, waarin de focus lag op de toepassing van boerderijcompost en vruchtwisseling, omvat drie onderzoeksdoelstellingen: 1. onderzoek naar het effect van herhaalde boerderijcomposttoepassing in een vruchtwisseling met aardappel, voederbiet, kuilmaïs en spruitkool op gewasopbrengst en bodemkwaliteit; 2. ontwikkelen van een bodemkwaliteitsindex (BI) om de relatie tussen bodemkwaliteit en gewasopbrengst te bepalen; 3. validatie van de ontwikkelde BI in verschillende gewasrotaties met kuilmaïs in het bouwplan.1. Aan de hand van een meerjarige veldproef (boerderijcompostproef) werd het effect van een herhaalde boerderijcomposttoepassing op de bodemkwaliteit en gewasopbrengst onderzocht.De boerderijcompostproef ging van start in 2004 en omvat een vruchtwisseling met aardappel, voederbiet, kuilmaïs en spruitkool, een jaarlijkse boerderijcompostgift (50 m³ ha -1 jaar -1 ) en het toedienen van minerale stikstof in drie bemestingstrappen (0, 100 en 200 kg N ha -1 jaar -1 ).In het najaar van 2009 en het vooren najaar van 2010 werd de proef intensief bemonsterd voor de bepaling van verschillende chemische, fysische en biologische bodemeigenschappen.Uit praktische overwegingen vi werden de bodemstalen enkel genomen bij het 200N-niveau.Onze resultaten toonden aan dat de herhaalde toepassing van boerderijcompost aanleiding gaf tot een significante verbetering van de chemische, fysische en biologische bodemeigenschappen.Zoals verwacht resulteerde de aanbreng van een aanzienlijke hoeveelheid stabiel, organisch materiaal, in een significante toename (+ 17%) van het organische koolstofgehalte in de bodem (BOC) in de 0-15cm bodemlaag.Berekeningen toonden aan dat na 7 jaar composttoepassing, ongeveer 30% van de totale toegediende hoeveelheid organische koolstof werd weerhouden in de stabiele koolstoffractie in de bodem.De toename in BOC ging tevens gepaard met een significante toename in totale N (+ 12%), de ammoniumlactaat extraheerbare K (+ 10%) en de pH-KCl (+ 0.42 eenheden).Naast een verhoogde chemische bodemkwaliteit, werden ook de fysische en biologische bodemeigenschappen positief beïnvloed.De herhaalde composttoepassing resulteerde in een verlaagde bulkdichtheid, een verhoogde aggregaatstabiliteit in de toplaag, hogere regenwormaantallen en microbiële biomassa en een groter aandeel bacterivore nematoden.Ook de bodemgezondheid werd verhoogd door het systematisch onderdrukken van aantallen plant-parasitaire nematoden (gemiddeld -28%).Tijdens de eerste drie jaar (2004-2006) van de boerderijcompostproef werden geen significante opbrengstverschillen vastgesteld.Pas na de vierde boerderijcomposttoepassing (2007) werden de opbrengsten van aardappel, voederbiet, kuilmaïs en spruitkool significant verhoogd.Bij het voor de landbouwer meest relevante 200N-niveau resulteerde een extra boerderijcompostgift van 50 m³ ha -1 jaar -1 in een jaarlijkse, gemiddelde droge stofopbrengststijging van 3.3, 2.3 en 6.1% bij respectievelijk aardappel, kuilmaïs en voederbiet en een jaarlijkse, gemiddelde droge stofopbrengstdaling van -0.9% bij spruitkool tijdens de periode 2004-2006.In de periode 2007-2010 werden de opbrengstverschillen positief voor de vier gewassen en tevens meer uitgesproken met een jaarlijkse, gemiddelde droge stofopbrengststijging van 6.8, 4.5, 11.3 en 7.4% bij respectievelijk aardappel, kuilmaïs, voederbiet en spruitkool.Uit de boerderijcompostproef kwam de bemestingswaarde van boerderijcompost duidelijk naar voor.De jaarlijkse, gemiddelde 'Nitrogen Fertilizer Replacement Value (NFRV)' van de boerderijcompost bedroeg immers 22.8, 19.6, 12.6 and 12.9 kg N ha -1 jaar -1 bij respectievelijk aardappel, voederbiet, kuilmaïs en spruitkool.De hoge meeropbrengsten bij het 200N bemestingsniveau (vooral in de periode 2007 -2010) doen ons echter ook besluiten dat het gunstige effect van boerderijcompost op de vii gewasopbrengst niet louter als een N-effect kan bestempeld worden.Zoals eerder beschreven, fungeerde de boerderijcompost ook als een uitstekende bodemverbeteraar.Het positieve effect op de bodemchemische, -fysische en -biologische eigenschappen kan mee bijgedragen hebben aan de significante opbrengststijging.2. Het onderzoek naar de relatie tussen bodemkwaliteit en gewasopbrengst in de boerderijcompostproef werd gevoerd aan de hand van een BI die de verschillende bodemeigenschappen combineerde.Een uitgebreide, statistische analyse duidde BOC, totale N, het aandeel bacterivore nematoden, microbiële biomassa en het aantal regenwormen aan als de belangrijkste indicatoren voor het bepalen van de bodemkwaliteit in de boerderijcompostproef.Aangezien deze bodemeigenschappen gunstig beïnvloed werden na de herhaalde boerderijcompostoepassing, werden de hoogste BI-waarden aangetroffen in de boerderijcompostplots.Het relateren van de BI aan de gewasopbrengsten van de vier gewassen bracht een significante, positieve correlatie aan het licht voor aardappel en voerderbiet wat een causaal verband doet vermoeden tussen bodemkwaliteit en gewasopbrengst voor die gewassen.Een dergelijk causaal verband werd niet gevonden voor kuilmaïs en spruitkool.Aangezien aardappel en voederbiet behoren tot de wortel/knol-gewassen, speculeren wij dat deze gewassen het meeste baat hadden bij een verhoogde bodemkwaliteit.Het proefopzet van de boerderijcompostproef liet echter niet toe om het stikstofeffect en het bodemkwaliteitseffect volledig los te koppelen van elkaar.Tot slot toonde een meervoudige lineaire regressie aan dat gewasopbrengst het meest beïnvloed wordt door het BOC-gehalte.Dit doet ons besluiten dat bij onderzoek naar gewasopbrengst in relatie tot bodemkwaliteit in met compost behandelde lemige zandbodems in West-Europa, de aandacht vooral moet uitgaan naar het BOC-gehalte.3. In een laatste deel van deze doctoraatsthesis werd de ontwikkelde BI gevalideerd in een tweede meerjarige veldproef, de vruchtwisselingsproef.De vruchtwisselingsproef vergelijkt een aantal praktijkrelevante vruchtwisselingen met kuilmaïs in het bouwplan (vb.wisselbouwsysteem, rotatie met aardappel en erwt) met een monocultuur kuilmaïs.Gewas-en bodemstalen werden verzameld tijdens het vijfde teeltseizoen (2010) waarna de BI berekend werd.Onze resultaten toonden aan dat de BI geen onderscheid kon maken tussen de verschillende vruchtwisselingen met maïs in het bouwplan.Een mogelijke verklaring is het afwezig blijven van een significante wijziging in de chemische, fysische en biologische bodemkwaliteit na het toepassen van een wisselbouwsysteem of een viii vruchtwisseling met erwt en aardappel in vergelijking met een monocultuur kuilmaïs bij een gangbaar bemestingsniveau van 150 kg N ha -1 jaar -1 .Daarenboven werd de BI ontwikkeld in de boerderijcompostproef en bleken de sleutelindicatoren waaruit de BI werd opgebouwd (BOC, totale N, het aandeel bacterivore nematoden, microbiële biomassa en het aantal regenwormen) vooral te reageren op een toediening van extern organisch materiaal (boerderijcompost).In de vruchtwisselingsproef werd naast BOC, de bulkdichtheid van de bodem naar voor geschoven als de belangrijkste indicator voor bodemkwaliteit.Dit geeft aan dat de BI een zeer specifiek verhaal is en dat de indicatoren waaruit deze BI is opgebouwd kunnen wijzigen naargelang het landgebruik.Hieruit blijkt meteen ook de nood aan een grondige validatie met data van andere meerjarige veldproeven en landbouwpercelen bij verschillende (bodem)condities en management vooraleer de ontwikkelde BI algemeen kan ingezet worden om de landbouwer het nodige advies te verstrekken bij de implementatie van bodemverbeterende maatregelen.
Author: Tommy D’Hose
Institution: Ghent University
Language: English
Subfield: Soil Science
Domain: Life Sciences
Keywords: crop rotation, soil quality, soil chemical properties, soil physical properties, soil biological properties, soil microbial biomass, soil enzyme activity, soil respiration, crop yield, potato, fodder beet, maize, organic farming, reduced tillage, no-tillage, soil organic carbon, soil nitrogen, soil phosphorus, soil pH, soil water retention, soil bulk density, soil aggregate stability
Open Access status: green
OpenAlex ID: W854882124
